[ شيعه ] و بدگويى او دربارهء صحابهء بزرگ » « 1 » . شهرستانى در ادامه به بيان افترا و تهمت نظام به عثمان مىپردازد كه گفت : « عثمان ، عبد اللّه بن مسعود را به خاطر حاضر نمودن مصحف و سخنى كه به عثمان گفت ، زده است . » . سپس شهرستانى دربارهء نظام مىگويد : « آن گاه نظام بر اين رسوايى عثمان افزود كه وى على و عبد اللّه بن مسعود را به خاطر آن كه گفتند : « اقول فيها برأيى » عيب گرفته و ابن مسعود را در روايت « السّعيد من سعد فى بطن امّه و الشّقىّ من شقى فى بطن امّه » دروغگو دانسته است ؛ و ديگر دروغهاى زشت دربارهء صحابهء پيامبر [ ص ] « 2 » » . آيا شهرستانى ، بدين نحو از بسيارى دانشمندان است كه شكنجه عثمان نسبت به ابن مسعود را روايت كرده‌اند ؟ 3 - از همه مهمتر ، آن كه طبرسى ، نظام را از دانشمندان دانسته است و حال آن كه چنان كه ديديم ، شهرستانى وى را از خروج كنندگان بر اهل سنت ، مىداند ، چنان كه ابن حزم نيز وى را به كفر محض توصيف نموده است « 3 » . ولى با اين همه ، طبرسى ، از اين كه او را جزء دانشمندان اهل سنت آورد ، شرمى نداشته است ، و بعد از اين چه ارزشى براى نقل اين كتك زدن و آزار از سوى گويندهء آن ، براى خواننده وجود خواهد داشت ؟ آنچه كه طرفداران اين خبرها را وا مىدارد تا روايتهاى مختلف و گاه ساختگى را به مصحف ابن مسعود ، نسبت دهند ، آن است كه آنان را در نشر ادّعاهاى باطلشان پيرامون سلامت قرآن از تحريف يارى رساند ، چه از لوازم ساختگى بودن اين داستان ، جعل كردن چنين خبرهايى است كه آن را به شكل روايت مجسم ساخته‌اند تا مقدمه‌اى با شما براى بيان عبارتهايى كه داخل در متن قرآن بوده‌اند . ( 20 ) . به اين مسأله در بررسى مصحف على بن ابيطالب [ ع ] ، خواهيم پرداخت . امّا اكنون سخن در جنبهء تاريخى مصحف ابن مسعود براى ما كافى است .

--> ( 1 ) محمد بن عبد الكريم الشهرستانى ، الملل و النّحل ، مطبوع در حاشيه « الفصل فى الملل و الاهواء و النحل ، ابن حزم . ، ج 1 ، ص 64 . ( 2 ) همان ، ص 65 . ( 3 ) على بن احمد الظاهرى ( ابن حزم ) ، الفصل فى الملل و الأهواء و النحل ، ج 4 ، ص 147 .